Wat is een nepagent precies?
Een nepagent is een oplichter die zich voordoet als politiemedewerker. Zo wint de dader het vertrouwen van een slachtoffer, om dat vertrouwen vervolgens te misbruiken. Het uiteindelijke doel is namelijk bijna altijd hetzelfde: geld, sieraden of bankpassen buitmaken.
Nepagenten opereren namelijk zelden alleen. Achter een enkel telefoontje zit immers vaak een georganiseerd netwerk van bellers, loopjongens en chauffeurs. Om aan persoonlijke gegevens te komen, gebruiken nepagenten regelmatig gestolen persoonsgegevens. Om overtuigend over te komen dragen zij bovendien soms kleding die op een politie-uniform lijkt. Ook noemen ze weleens de naam van een echte wijkagent, gevonden via internet.
Definitie: nepagent
Een nepagent doet zich voor als politiefunctionaris zonder daartoe bevoegd te zijn. Dit gebeurt telefonisch, per brief of aan de deur. Het doel is namelijk meestal geld, sieraden of bankgegevens ontfutselen. Het gaat hierbij vrijwel altijd om een variant van de klassieke babbeltruc.
Het vaste script van de babbeltruc
Nepagenten werken doorgaans volgens een vast stramien. Eerst belt of schrijft de dader het slachtoffer aan. Hij waarschuwt daarbij namelijk voor inbraken in de buurt. Daarna adviseert hij om waardevolle spullen ‘veilig te stellen’. Er zou namelijk een adresboekje zijn gevonden met het adres van het slachtoffer.
Vervolgens komt een tweede persoon langs om het geld op te halen, vaak een jongvolwassene of zelfs een minderjarige. In de zaak uit Arnhem ging het nog een stap verder. Het slachtoffer werd in meer dan negentig pintransacties onder druk gezet, totdat zijn rekening werd geblokkeerd. Daarna probeerden de daders alsnog opnieuw toe te slaan, zodra de rekening weer werd gedeblokkeerd.
Cijfers over nepagenten in Nederland: de afgelopen vijf jaar
De cijfers over nepagenten laten een opvallende stijging zien. Tot 2022 werd het fenomeen namelijk nauwelijks apart geregistreerd. Toch groeide het aantal meldingen sindsdien explosief.
In 2023 telde de politie 520 incidenten. Dat aantal vertwaalfvoudigde in 2024 tot 8.329 incidenten. In 2025 registreerde de politie zelfs 13.058 meldingen, ondanks een landelijke voorlichtingscampagne.
| Jaar | Geregistreerde incidenten | Aanhoudingen | Bron |
|---|---|---|---|
| 2021 | Nauwelijks geregistreerd | Niet apart bijgehouden | NOS |
| 2022 | Nauwelijks geregistreerd | Niet apart bijgehouden | NOS |
| 2023 | 520 | Circa 127 | Politie.nl |
| 2024 | 8.329 | 357 | Politie.nl |
| 2025 | 13.058 | 604 (725 zaken naar OM) | EenVandaag |
De regionale spreiding laat overigens grote verschillen zien. Alleen al in Oost-Nederland registreerde de politie in 2025 bijna 2.900 meldingen. Ook eenheden als Den Haag en Oost-Brabant zagen al in 2024 een sterke stijging. Toch ligt het werkelijke aantal slachtoffers vermoedelijk hoger, want veel gedupeerden doen uit schaamte geen aangifte.
Hoe gaan nepagenten te werk?
Nepagenten richten zich namelijk welbewust op kwetsbare doelgroepen, vooral op mensen van 70 jaar en ouder. Zij hebben immers vaak meer vertrouwen in gezag en zijn bovendien minder snel wantrouwend dan jongere generaties. Daardoor kiezen daders er bewust voor om te bellen op momenten dat familie afwezig is. Denk aan het begin van de zomervakantie. De dader isoleert het slachtoffer psychologisch en bouwt tijdsdruk op. Vervolgens herhaalt hij details, zoals een verzonnen dienstnummer, om geloofwaardig te lijken. Soms wordt zelfs een code herhaald die eerder telefonisch is doorgegeven, puur om wantrouwen weg te nemen.
Rolverdeling binnen een nepagentenbende
Achter een enkel incident zit doorgaans een taakverdeling. Eén persoon voert het eerste telefoongesprek. Een ander haalt de buit op, vaak een minderjarige of jongvolwassene. Weer een ander regelt op afstand de logistiek tussen de verschillende schakels. In de Arnhemse zaak werd zelfs een minderjarig meisje ingezet om geld op te halen. De rechtbank kwalificeerde dit namelijk als criminele uitbuiting. Overigens lopen ook de ingezette loopjongens zelf het risico om vervolgd te worden. Zij zijn immers vaak zelf minderjarig en staan onder druk van de organisatoren.
Maatschappelijke gevolgen van nepagenten
De gevolgen van deze vorm van oplichting reiken verder dan het financiële verlies. Slachtoffers houden vaak een diep gevoel van wantrouwen over. Ze weten immers niet meer wie ze nog kunnen vertrouwen. Bovendien tast het fenomeen het vertrouwen in de politie zelf aan, precies het instituut waarvan de criminelen misbruik maken. In een enkel extreem geval eindigde een confrontatie zelfs dodelijk. Een 80-jarige vrouw uit Amsterdam overleed, vermoedelijk nadat zij doorhad dat de bezoekers geen echte agenten waren.
Ook op de langere termijn ontstaat maatschappelijke schade. Ouderen durven immers minder snel de deur open te doen voor onbekenden. Daarnaast zet de politie bovendien fors in op opsporing, wat capaciteit weg trekt bij andere vormen van criminaliteitsbestrijding. Toch benadrukt de politie dat alerte burgers essentieel zijn gebleken, want zij zorgen voor meer aanhoudingen.
Wettelijk kader: welke strafbare feiten spelen een rol?
Het zich voordoen als politiefunctionaris is namelijk op zichzelf al strafbaar. Artikel 196 van het Wetboek van Strafrecht stelt hierop een gevangenisstraf van maximaal drie maanden. Het gaat om het dragen van onderscheidingstekens die bij een ambt horen dat iemand niet bekleedt. Daarnaast is er vrijwel altijd sprake van oplichting, strafbaar via artikel 326 Sr.
Bij dreigende taal kan het bovendien afpersing worden, geregeld in artikel 317 Sr. Wie daadwerkelijk politiekleding of insignes namaakt, overtreedt overigens ook artikel 435 Sr. In de Arnhemse zaak werden meerdere verdachten vervolgd voor medeplegen. Dat betekent dat ieder van hen strafrechtelijk verantwoordelijk is voor het gezamenlijk gepleegde delict. Dit geldt ook als niet iedereen exact dezelfde handeling verrichtte.
Definitie: criminele uitbuiting
Criminele uitbuiting houdt in dat iemand een ander dwingt tot het plegen van strafbare feiten en daarvan zelf profiteert. Vaak gaat het immers om een minderjarige. In de Arnhemse zaak werd namelijk een minderjarig meisje ingezet om geld op te halen bij het slachtoffer. Hiervoor is de hoofdverdachte apart veroordeeld.
Is een nepagent noemen belediging van een ambtenaar in functie?
Een aparte juridische vraag is of het woord nepagent zelf een belediging kan opleveren. Dat is namelijk niet automatisch het geval. Belediging van een ambtenaar in functie is strafbaar via artikel 267 in samenhang met artikel 266 Sr. Dit vereist namelijk opzet om iemands eer of goede naam aan te tasten. Bovendien moet dit gebeuren tijdens de rechtmatige uitoefening van diens taak. Twijfelen aan de echtheid van een agent en daarom om legitimatie vragen, is dus geen belediging. Pas wanneer iemand een echte politiefunctionaris uitscheldt, kan dat wel als belediging gelden.
Hoe herken je een nepagent en wat doe je dan?
Vraag altijd om een politielegitimatie zodra iemand zich aan de deur of telefonisch voorstelt als politiefunctionaris. Een echt legitimatiebewijs bevat een pasfoto, een naam en een personeelsnummer. Het wordt daarbij altijd fysiek getoond, nooit via een telefoonscherm. Overigens is het goed om te weten hoe een politielegitimatie eruitziet. Het bestaat uit twee delen in een opvouwbare houder. Links zit het legitimatiebewijs, voorzien van watermerk en hologram. Rechts zit het dienstpasje.
Praktische stappen bij twijfel
- Doe nooit zomaar open voor iemand die zegt van de politie te zijn.
- Bel direct 112 als een vermeende agent aandringt op geld, sieraden of een bankpas.
- Laat nooit een bankpas, pincode of contant geld meegeven, ook niet ‘voor de veiligheid’.
- Vraag naar het personeelsnummer en verifieer dit telefonisch, ook bij een uniform.
- Waarschuw ook buren, familie of een ouderenadviseur zodra je twijfelt.
Denk eraan dat een echte agent nooit boos wordt van een vraag om legitimatie. Ook een controlebelletje naar de politie stoort een echte agent immers niet. Meld een vermoedelijke nepagent altijd, ook bij een poging. Elke melding helpt de politie namelijk bij het opbouwen van een dossier tegen de daders.
Wat melden andere media over nepagenten?
Meerdere media-organisaties berichtten de afgelopen tijd over de opmars van nepagenten. NOS meldde dat de politie voor het eerst massaal camerabeelden toont van honderd verdachte fraudeurs. Dit gebeurt op straatschermen en in reclamespots, om de opsporing te versnellen. TPO.nl besteedde aandacht aan de piek van 2025. Het aantal arrestaties verdubbelde daarbij namelijk ten opzichte van 2024. Regionale media brengen het probleem bovendien dichterbij huis: SRC beschreef hoe nepagenten steeds vaker de naam van een echte wijkagent gebruiken, om geloofwaardiger te lijken.
Oost berichtte over een nieuw fulltimeteam in Overijssel en Gelderland. Dit team richt zich namelijk volledig op de opsporing van nepagenten. Daarnaast wijdde MAX Meldpunt aandacht aan de samenwerking tussen politie en Omroep MAX rond de campagne ‘Is het een nepagent, of is het oké? Check het via 112’. Ook Hart van Nederland berichtte al eerder over de stijgende arrestatiecijfers. Ten slotte legt Opsporing Verzocht uitgebreid uit hoe een echte politiepas eruitziet. Een uniform alleen biedt namelijk geen garantie.
Conclusie
De cijfers over nepagenten in Nederland laten een zorgwekkende trend zien. Van nauwelijks geregistreerde incidenten in 2021 groeide dit naar meer dan 13.000 meldingen in 2025. De zaak uit Arnhem laat bovendien zien dat achter een babbeltruc soms een compleet crimineel netwerk schuilgaat. Denk aan uitbuiting van minderjarigen en wapenbezit. Toch biedt alertheid van burgers reden voor voorzichtig optimisme, zeker in combinatie met opsporingscampagnes en gerichte politieteams. Vraag daarom altijd om legitimatie en bel bovendien bij twijfel 112. Geef nooit geld of waardevolle spullen mee aan een onbekende die zich voordoet als politiefunctionaris.
Veelgestelde vragen over nepagenten
Geschreven door
Cedrick Verleg, LL.B.
Jurist bij XY Legal Solutions
Wat is een nepagent precies?
Een nepagent is een oplichter die zich voordoet als politiemedewerker. Zo wint de dader het vertrouwen van een slachtoffer, om dat vertrouwen vervolgens te misbruiken. Het uiteindelijke doel is namelijk bijna altijd hetzelfde: geld, sieraden of bankpassen buitmaken.
Nepagenten opereren namelijk zelden alleen. Achter een enkel telefoontje zit immers vaak een georganiseerd netwerk van bellers, loopjongens en chauffeurs. Om aan persoonlijke gegevens te komen, gebruiken nepagenten regelmatig gestolen persoonsgegevens. Om overtuigend over te komen dragen zij bovendien soms kleding die op een politie-uniform lijkt. Ook noemen ze weleens de naam van een echte wijkagent, gevonden via internet.
Definitie: nepagent
Een nepagent doet zich voor als politiefunctionaris zonder daartoe bevoegd te zijn. Dit gebeurt telefonisch, per brief of aan de deur. Het doel is namelijk meestal geld, sieraden of bankgegevens ontfutselen. Het gaat hierbij vrijwel altijd om een variant van de klassieke babbeltruc.
Het vaste script van de babbeltruc
Nepagenten werken doorgaans volgens een vast stramien. Eerst belt of schrijft de dader het slachtoffer aan. Hij waarschuwt daarbij namelijk voor inbraken in de buurt. Daarna adviseert hij om waardevolle spullen ‘veilig te stellen’. Er zou namelijk een adresboekje zijn gevonden met het adres van het slachtoffer.
Vervolgens komt een tweede persoon langs om het geld op te halen, vaak een jongvolwassene of zelfs een minderjarige. In de zaak uit Arnhem ging het nog een stap verder. Het slachtoffer werd in meer dan negentig pintransacties onder druk gezet, totdat zijn rekening werd geblokkeerd. Daarna probeerden de daders alsnog opnieuw toe te slaan, zodra de rekening weer werd gedeblokkeerd.
Cijfers over nepagenten in Nederland: de afgelopen vijf jaar
De cijfers over nepagenten laten een opvallende stijging zien. Tot 2022 werd het fenomeen namelijk nauwelijks apart geregistreerd. Toch groeide het aantal meldingen sindsdien explosief.
In 2023 telde de politie 520 incidenten. Dat aantal vertwaalfvoudigde in 2024 tot 8.329 incidenten. In 2025 registreerde de politie zelfs 13.058 meldingen, ondanks een landelijke voorlichtingscampagne.
| Jaar | Geregistreerde incidenten | Aanhoudingen | Bron |
|---|---|---|---|
| 2021 | Nauwelijks geregistreerd | Niet apart bijgehouden | NOS |
| 2022 | Nauwelijks geregistreerd | Niet apart bijgehouden | NOS |
| 2023 | 520 | Circa 127 | Politie.nl |
| 2024 | 8.329 | 357 | Politie.nl |
| 2025 | 13.058 | 604 (725 zaken naar OM) | EenVandaag |
De regionale spreiding laat overigens grote verschillen zien. Alleen al in Oost-Nederland registreerde de politie in 2025 bijna 2.900 meldingen. Ook eenheden als Den Haag en Oost-Brabant zagen al in 2024 een sterke stijging. Toch ligt het werkelijke aantal slachtoffers vermoedelijk hoger, want veel gedupeerden doen uit schaamte geen aangifte.
Hoe gaan nepagenten te werk?
Nepagenten richten zich namelijk welbewust op kwetsbare doelgroepen, vooral op mensen van 70 jaar en ouder. Zij hebben immers vaak meer vertrouwen in gezag en zijn bovendien minder snel wantrouwend dan jongere generaties. Daardoor kiezen daders er bewust voor om te bellen op momenten dat familie afwezig is. Denk aan het begin van de zomervakantie. De dader isoleert het slachtoffer psychologisch en bouwt tijdsdruk op. Vervolgens herhaalt hij details, zoals een verzonnen dienstnummer, om geloofwaardig te lijken. Soms wordt zelfs een code herhaald die eerder telefonisch is doorgegeven, puur om wantrouwen weg te nemen.
Rolverdeling binnen een nepagentenbende
Achter een enkel incident zit doorgaans een taakverdeling. Eén persoon voert het eerste telefoongesprek. Een ander haalt de buit op, vaak een minderjarige of jongvolwassene. Weer een ander regelt op afstand de logistiek tussen de verschillende schakels. In de Arnhemse zaak werd zelfs een minderjarig meisje ingezet om geld op te halen. De rechtbank kwalificeerde dit namelijk als criminele uitbuiting. Overigens lopen ook de ingezette loopjongens zelf het risico om vervolgd te worden. Zij zijn immers vaak zelf minderjarig en staan onder druk van de organisatoren.
Maatschappelijke gevolgen van nepagenten
De gevolgen van deze vorm van oplichting reiken verder dan het financiële verlies. Slachtoffers houden vaak een diep gevoel van wantrouwen over. Ze weten immers niet meer wie ze nog kunnen vertrouwen. Bovendien tast het fenomeen het vertrouwen in de politie zelf aan, precies het instituut waarvan de criminelen misbruik maken. In een enkel extreem geval eindigde een confrontatie zelfs dodelijk. Een 80-jarige vrouw uit Amsterdam overleed, vermoedelijk nadat zij doorhad dat de bezoekers geen echte agenten waren.
Ook op de langere termijn ontstaat maatschappelijke schade. Ouderen durven immers minder snel de deur open te doen voor onbekenden. Daarnaast zet de politie bovendien fors in op opsporing, wat capaciteit weg trekt bij andere vormen van criminaliteitsbestrijding. Toch benadrukt de politie dat alerte burgers essentieel zijn gebleken, want zij zorgen voor meer aanhoudingen.
Wettelijk kader: welke strafbare feiten spelen een rol?
Het zich voordoen als politiefunctionaris is namelijk op zichzelf al strafbaar. Artikel 196 van het Wetboek van Strafrecht stelt hierop een gevangenisstraf van maximaal drie maanden. Het gaat om het dragen van onderscheidingstekens die bij een ambt horen dat iemand niet bekleedt. Daarnaast is er vrijwel altijd sprake van oplichting, strafbaar via artikel 326 Sr.
Bij dreigende taal kan het bovendien afpersing worden, geregeld in artikel 317 Sr. Wie daadwerkelijk politiekleding of insignes namaakt, overtreedt overigens ook artikel 435 Sr. In de Arnhemse zaak werden meerdere verdachten vervolgd voor medeplegen. Dat betekent dat ieder van hen strafrechtelijk verantwoordelijk is voor het gezamenlijk gepleegde delict. Dit geldt ook als niet iedereen exact dezelfde handeling verrichtte.
Definitie: criminele uitbuiting
Criminele uitbuiting houdt in dat iemand een ander dwingt tot het plegen van strafbare feiten en daarvan zelf profiteert. Vaak gaat het immers om een minderjarige. In de Arnhemse zaak werd namelijk een minderjarig meisje ingezet om geld op te halen bij het slachtoffer. Hiervoor is de hoofdverdachte apart veroordeeld.
Is een nepagent noemen belediging van een ambtenaar in functie?
Een aparte juridische vraag is of het woord nepagent zelf een belediging kan opleveren. Dat is namelijk niet automatisch het geval. Belediging van een ambtenaar in functie is strafbaar via artikel 267 in samenhang met artikel 266 Sr. Dit vereist namelijk opzet om iemands eer of goede naam aan te tasten. Bovendien moet dit gebeuren tijdens de rechtmatige uitoefening van diens taak. Twijfelen aan de echtheid van een agent en daarom om legitimatie vragen, is dus geen belediging. Pas wanneer iemand een echte politiefunctionaris uitscheldt, kan dat wel als belediging gelden.
Hoe herken je een nepagent en wat doe je dan?
Vraag altijd om een politielegitimatie zodra iemand zich aan de deur of telefonisch voorstelt als politiefunctionaris. Een echt legitimatiebewijs bevat een pasfoto, een naam en een personeelsnummer. Het wordt daarbij altijd fysiek getoond, nooit via een telefoonscherm. Overigens is het goed om te weten hoe een politielegitimatie eruitziet. Het bestaat uit twee delen in een opvouwbare houder. Links zit het legitimatiebewijs, voorzien van watermerk en hologram. Rechts zit het dienstpasje.
Praktische stappen bij twijfel
- Doe nooit zomaar open voor iemand die zegt van de politie te zijn.
- Bel direct 112 als een vermeende agent aandringt op geld, sieraden of een bankpas.
- Laat nooit een bankpas, pincode of contant geld meegeven, ook niet ‘voor de veiligheid’.
- Vraag naar het personeelsnummer en verifieer dit telefonisch, ook bij een uniform.
- Waarschuw ook buren, familie of een ouderenadviseur zodra je twijfelt.
Denk eraan dat een echte agent nooit boos wordt van een vraag om legitimatie. Ook een controlebelletje naar de politie stoort een echte agent immers niet. Meld een vermoedelijke nepagent altijd, ook bij een poging. Elke melding helpt de politie namelijk bij het opbouwen van een dossier tegen de daders.
Wat melden andere media over nepagenten?
Meerdere media-organisaties berichtten de afgelopen tijd over de opmars van nepagenten. NOS meldde dat de politie voor het eerst massaal camerabeelden toont van honderd verdachte fraudeurs. Dit gebeurt op straatschermen en in reclamespots, om de opsporing te versnellen. TPO.nl besteedde aandacht aan de piek van 2025. Het aantal arrestaties verdubbelde daarbij namelijk ten opzichte van 2024. Regionale media brengen het probleem bovendien dichterbij huis: SRC beschreef hoe nepagenten steeds vaker de naam van een echte wijkagent gebruiken, om geloofwaardiger te lijken.
Oost berichtte over een nieuw fulltimeteam in Overijssel en Gelderland. Dit team richt zich namelijk volledig op de opsporing van nepagenten. Daarnaast wijdde MAX Meldpunt aandacht aan de samenwerking tussen politie en Omroep MAX rond de campagne ‘Is het een nepagent, of is het oké? Check het via 112’. Ook Hart van Nederland berichtte al eerder over de stijgende arrestatiecijfers. Ten slotte legt Opsporing Verzocht uitgebreid uit hoe een echte politiepas eruitziet. Een uniform alleen biedt namelijk geen garantie.
Conclusie
De cijfers over nepagenten in Nederland laten een zorgwekkende trend zien. Van nauwelijks geregistreerde incidenten in 2021 groeide dit naar meer dan 13.000 meldingen in 2025. De zaak uit Arnhem laat bovendien zien dat achter een babbeltruc soms een compleet crimineel netwerk schuilgaat. Denk aan uitbuiting van minderjarigen en wapenbezit. Toch biedt alertheid van burgers reden voor voorzichtig optimisme, zeker in combinatie met opsporingscampagnes en gerichte politieteams. Vraag daarom altijd om legitimatie en bel bovendien bij twijfel 112. Geef nooit geld of waardevolle spullen mee aan een onbekende die zich voordoet als politiefunctionaris.
Veelgestelde vragen over nepagenten
Geschreven door Cedrick Verleg, LL.B. - Jurist bij XY Legal Solutions
Over Juristenblog.nl
Het team van Juristenblog.nl bestaat uit ervaren juristen. Wekelijks wordt onderzoek gedaan naar interessante onderwerpen waarover geschreven kan worden. Vervolgens schrijft de jurist met de meeste kennis van het onderwerp de betreffende blog. Op deze manier blijft ons concept up-to-date en relevant.
Schrijf je in & Blijf op de hoogte
Laat hieronder je e-mailadres achter en ontvang elke maandagochtend een overzicht van de meest recente berichten die op juristenblog.nl zijn verschenen.
We spammen niet. Je kunt je op ieder moment uitschrijven.
